5. Leg uit waarom een antwoord klopt

‘Goed gedaan’ is prettig om te lezen. Je collega weet daardoor alleen nog niet waarom het antwoord klopt. Gebruik de uitleg bij een quizvraag om de afweging helder te maken.

Schrijf die uitleg tegelijk met de vraag. Dan merk je snel of je het goede antwoord zelf goed kunt onderbouwen.

Beantwoord drie vragen

1. Welk antwoord past bij deze situatie?
2. Waarom past het?
3. Wat gaat er mis in een andere, geloofwaardige redenering?

Voeg een uitzondering toe als die nodig is om de uitleg goed te begrijpen. Houd het kort, maar laat de reden staan. Een lange nieuwe les in het antwoordveld maakt het vaak onnodig ingewikkeld.

Zo kan het eruitzien

In het voorbeeld uit het vorige hoofdstuk heeft een collega twee personen naar buiten zien komen. Over wie er nog binnen zijn, is niets bekend.

Te weinig uitleg: ‘Antwoord A is goed.’

Bruikbare uitleg: ‘A vertelt wat je hebt gezien en wat je nog niet weet. In B en C voeg je een vermoeden toe over mensen die misschien nog binnen zijn. Dat kun je met deze informatie niet vaststellen. Geef die onzekerheid dus ook door.’

Nu kan je collega dezelfde afweging bij een andere boodschap gebruiken. Dat is het doel van de uitleg.

Wat weten we uit onderzoek?

Butler en collega's (2013) vergeleken uitleg bij een antwoord met alleen het juiste antwoord. De extra uitleg hielp vooral wanneer deelnemers later nieuwe vragen over dezelfde kennis kregen. Bij dezelfde vragen terugzien was er niet hetzelfde extra voordeel.

Dat maakt uitleg nuttig, maar meer tekst is niet automatisch beter. Richt je op de reden die iemand nodig heeft voor de volgende situatie.

Geef de uitleg na een eigen poging

Laat je collega eerst een antwoord proberen. Toon daarna de uitleg. Als het antwoord er vooraf al staat, weet je niet of iemand er zelf op zou komen.

In een korte oefenlearning is uitleg direct na het antwoord een praktische keuze. Onderzoek heeft ook voordelen gevonden van uitgestelde feedback. Er is dus geen regel dat iedere quiz altijd op precies hetzelfde moment uitleg moet geven (Butler & Roediger, 2008).

Kom later opnieuw op het onderwerp terug. Stel dan een andere vraag en laat eerst weer zelf nadenken.

Besteed ook aandacht aan een goed antwoord

Een goede keuze kan een gok zijn. Laat daarom waar het helpt kort uitleggen waarom iemand die keuze maakte. De toelichting bij het juiste antwoord is ook een moment om een uitzondering of grens te verduidelijken.

Bij een fout antwoord helpt een rustige uitleg beter bij het gesprek dan iemand voor schut zetten. Bespreek de keuze en de informatie die ontbreekt. Vermijd opmerkingen over hoe slim of oplettend iemand is.

Controleer hoe het in jouw omgeving werkt

Kun je één algemene uitleg tonen of een aparte uitleg per antwoord? Schrijf binnen die mogelijkheden. Bij één uitlegveld kun je bijvoorbeeld uitleggen waarom A past en wat B en C missen.

Loop de vraag zelf door met een goed én een fout antwoord. Verschijnt de uitleg echt? Kun je hem goed lezen op een telefoon? Dat controleer je pas in de werkende learning.

Bronnen

Butler, A. C., & Roediger, H. L. (2008). Feedback enhances the positive effects and reduces the negative effects of multiple-choice testing. Memory & Cognition, 36(3), 604-616. https://doi.org/10.3758/MC.36.3.604

Butler, A. C., Godbole, N., & Marsh, E. J. (2013). Explanation feedback is better than correct answer feedback for promoting transfer of learning. Journal of Educational Psychology, 105(2), 290-298. https://doi.org/10.1037/a0031026