8. Hoe weet je of iemand iets heeft geleerd?

Iedereen heeft de learning afgerond. Mooi. Maar weet je daarmee ook of collega's de uitleg begrijpen, die later nog kennen en er iets mee doen?

Kies vooraf welke vraag je wilt beantwoorden. Dan kun je daar een passende oefening of controle bij maken.

Maak onderscheid tussen vier dingen

Afgerond: iemand heeft de learning doorlopen. Dat vertelt iets over deelname.

Begrepen: iemand kan nu een passende keuze maken en uitleggen waarom.

Onthouden: iemand kan dat na een tijdje nog, zonder de uitleg ernaast.

Toegepast: iemand gebruikt het geleerde ook tijdens een oefening of in het werk.

Deze uitkomsten horen bij elkaar, maar betekenen niet hetzelfde. Onderzoek naar microlearning in gezondheidsopleidingen keek vooral naar reacties en kennis. Praktijkuitkomsten werden veel minder onderzocht (De Gagne et al., 2019).

Meet wat past bij je bedoeling

• Wijziging uitleggen: begrijpt je collega wat anders is en kan die de actuele bron vinden?
• Voorbereiden: welke voorkennis en vragen worden zichtbaar? Gebruik die tijdens de lesdag.
• Activeren: is de volgende stap duidelijk, wordt die geopend en wat gebeurt daarna? Houd die uitkomsten apart.
• Herhalen: kan je collega later de hoofdlijnen weer noemen of gebruiken zonder de uitleg erbij?

Een klik naar YouTube bewijst niet dat de video is bekeken. Afronden van een Pulse bewijst niet dat de externe ELO-module is afgerond. Controleer dat in de betreffende omgeving als het voor jouw doel nodig is. In de CTA-uitleg staat hoe je dit vooraf afspreekt.

Begin met een kleine proef

Laat enkele collega's uit je doelgroep de learning doorlopen. Vraag of ze hardop willen vertellen wat ze denken. Begrijpen ze de vraag zoals je die bedoelde? Waar twijfelen ze? Is een woord voor de ene dienst bekend en voor de andere niet?

Kijk ook of de uitleg na een fout antwoord helpt. Meet de tijd inclusief nadenken. Schrijf concrete verbeterpunten op en pas die aan. Met zo'n proef vind je ontwerpfouten; je hebt daarmee nog geen onderzoek naar het effect van de learning gedaan.

Gebruik later een andere situatie

Wil je weten of het onderwerp is blijven hangen? Stel na een passende tussenpoos een nieuwe vraag over hetzelfde principe. Maak die niet ineens veel moeilijker dan de eerste.

Bij onze learning over waarnemingen en aannames kun je na een week een nieuwe boodschap laten verbeteren. Eerst ging het over een gebouw. Nu gaat het over een oefenverslag waarin geen reactie wordt uitgelegd als instemming.

Onderzoek naar herhaald testen laat zien dat voordelen ook bij nieuwe vragen kunnen optreden (Butler, 2010). Of dat in jouw praktijk werkt, moet je bij die praktijk controleren.

Kijk bij een praktisch doel ook naar de praktijk

Wil je dat overdrachten duidelijker worden? Bespreek of observeer dan ook een overdracht tijdens een oefening. Spreek vooraf af waar je op let. Bijvoorbeeld: benoemt de collega welke informatie nog onzeker is?

Een review naar gespreid digitaal leren bij zorgprofessionals vond ook aanwijzingen voor verandering van klinisch gedrag. De uitkomsten verschillen per aanpak en onderwerp (Martinengo et al., 2024). Dat is geen bewijs dat iedere korte learning vanzelf gedrag verandert.

Wees zorgvuldig met cijfers

Eén collega kan een vraag meerdere keren beantwoorden. Antwoordpogingen zijn daardoor niet automatisch aantallen mensen. Schrijf bij een percentage wat je hebt geteld: eerste antwoorden, alle pogingen of deelnemers.

Een eindscore na onbeperkt herkansen vertelt iets anders dan het eerste antwoord zonder hulp. En 80% goed op een paar vragen maakt iemand niet vanzelf bekwaam voor een handeling.

Verzamel alleen de gegevens die je nodig hebt. Als je geen personen volgt, kun je ook geen individuele vooruitgang vaststellen. Houd oefenen en een formele beoordeling duidelijk uit elkaar.

Trek een conclusie die bij de uitkomst past

‘Collega's konden na een week de nieuwe boodschap beter verbeteren’ is een bruikbare uitkomst. ‘Onze learning zorgt voor veiligere inzetten’ vraagt veel meer bewijs. Een verschil voor en na de learning kan bovendien ook door andere scholing, ervaring of begeleiding komen.

De softwarestappen staan bij resultaten bekijken in 7taps. Controleer welke gegevens jouw deelroute werkelijk oplevert.

Bronnen

Butler, A. C. (2010). Repeated testing produces superior transfer of learning relative to repeated studying. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 36(5), 1118-1133. https://doi.org/10.1037/a0019902

De Gagne, J. C., Park, H. K., Hall, K., Woodward, A., Yamane, S., & Kim, S. S. (2019). Microlearning in health professions education: Scoping review. JMIR Medical Education, 5(2), Article e13997. https://doi.org/10.2196/13997

Martinengo, L., Ng, M. S. P., Ng, T. D. R., Ang, Y.-I., Jabir, A. I., Kyaw, B. M., & Tudor Car, L. (2024). Spaced digital education for health professionals: Systematic review and meta-analysis. Journal of Medical Internet Research, 26, Article e57760. https://doi.org/10.2196/57760